Barlham

Inleiding

De BOERDERIJ BARLHAM', van het type T-boerderij met twee aangebouwde schuren is gelegen in het buitengebied van Doetinchem en vernoemd naar de gelijknamige havezathe, waarvan de geschiedenis terug gaat tot 1178. De havezathe zelf is verdwenen, maar de omgrachte motte-achtige heuvel waarop het gebouw stond, is nog aanwezig in de nabijheid van de huidige boerderij.

De boerderij is gelegen ten noorden van de Barlhammerweg en is opgebouwd uit drie, ten opzichte van de Barlhammerweg, dwars geplaatste bouwdelen: een woongedeelte en twee stallen. De stallen zijn van het woongedeelte gescheiden door een langs geplaatst tussenlid. De achterste stal, gerekend vanaf het woongedeelte, is gebouwd in 1854, de overige bouwdelen dateren vermoedelijk in het eerste kwart van de twintigste eeuw. Ten noorden van het gebied loopt de Oude IJssel.

Omschrijving

Het WOONGEDEELTE is rechthoekig en bevat anderhalve bouwlaag en een zolder. Het in kruisverband gemetselde bakstenen gebouw heeft een gecementeerde plint en is voorzien van een zadeldak met zeeg en wolfeinden, gedekt met gesmoorde Hollandse pannen.

De VOORGEVEL is asymmetrisch ingedeeld en bevat op de begane grond links van de deurpartij twee en rechts van de deurpartij vier zesruits schuifvensters, voorzien van luiken en ontlast door een strek. De ingangspartij bevat een niet oorspronkelijke voordeur en een tweeruits bovenlicht boven een geprofileerd kalf. Op de verdieping bevat de gevel drie tweeruits vensters met een strek. De gevel wordt afgesloten door een op klossen uitgekraagde houten ondersteuning voor het overstekende dakvlak.

De twee zijgevels zijn vrijwel identiek en bevatten op de begane grond een zesruits schuifvenster (de linker zijgevel één en de rechter zijgevel twee) met luiken en op de verdieping een T-vormig venster met een dubbel tweeruits onderraam en een rondboog bovenlicht met een vierruits waaiervormige indeling. De rondboog wordt geaccentueerd door een omlopende halfsteens waterlijst. De dakrand heeft een windveer.

Het TUSSEN LID is rechthoekig en bevat één bouwlaag en een zolder. Het in kruisverband gemetselde bakstenen gebouw heeft een gecementeerde plint en is voorzien van een zadeldak, gedekt met gesmoorde Hollandse pannen.

De linkergevel (ten opzichte van de voorgevel van de woning!) bevat aan de rechterzijde drie vensters met dubbele tweeruits draairamen, voorzien van luiken en ontlast door een halfsteens rollaag. Hiernaast bevinden zich een deur met vierruits glaspaneel, een tweeruits venster en een vierruits gietijzeren stalvenster met cirkelvormig middenpaneel.

De rechtergevel bevat twee deuren, ontlast door een korfboog, vier vijfruits stalvensters met cirkelvormig middenpaneel en, geheel links, een vierruits venstertje.

De stalvensters worden ontlast door een halfsteens segmentboogvormige rollaag.

De EERSTE SCHUUR is rechthoekig en bevat één bouwlaag en een zolder. Het in kruisverband gemetselde bakstenen gebouw heeft een gecementeerde plint en is voorzien van een zadeldak met wolfeinden, gedekt met gesmoorde Hollandse pannen.

De linker gevel is asymmetrisch ingedeeld en bevat een hoofdtoegang, ontlast door een steens korfboog, waaruit de dubbele staldeuren zijn verwijderd en vervangen door een bakstenen dichtzetting. Ter hoogte van de aanzet van de korfboog wordt de toegang aan beide zijden geflankeerd door een zevenruits rondboogvormig afgesloten venster. Links en rechts bevindt zich een enkele staldeur. De duimen en de grendel rusten respectievelijk op en in een blok natuursteen. Verder bevat de gevel vier vierruits stalvensters met cirkelvormig middenpaneel, waarvan er zich één bevindt in de bovengenoemde dichtzetting.

Boven de hoofdtoegang bevindt zich een opgeklampte hooideur ontlast door een segmentboog. Deze boog wordt geaccentueerd door een omlopende halfsteens waterlijst.

De rechter gevel was vermoedelijk in oorsprong symmetrisch ingedeeld. Zij bevat op de begane grond een hoofdtoegang met dubbele houten deur, ontlast door een korfboog en aan beide zijden geflankeerd door een zevvenruits rondboogvenster. Geheel links bevindt zich een enkele opgeklampte deur met korfboog en rechts daarvan een vierruits stalvenster met cirkelvormig middenpaneel. De gevel is vermoedelijk geheel rechts identiek ingedeeld geweest, maar thans bevindt zich daar uiterst rechts een dubbele deur met korfboog en links daarvan een modern betonnen drieruits stalvenster. Ter hoogte van de zolder bevindt zich een opgeklampte hooideur ontlast door een segmentboog. Deze boog wordt geaccentueerd door een omlopende halfsteens waterlijst.

De TWEEDE SCHUUR is rechthoekig en bevat één bouwlaag en een zolder. Het in kruisverband gemetselde bakstenen gebouw heeft een gecementeerde plint ter plaatse van de linker zijgevel en is voorzien van een zadeldak met wolfeinden. Het voorschild is gedekt met gesmoorde Hollandse pannen, de overige delen met een miskleurige opnieuw verbeterde Hollandse pan.

De linker zijgevel is asymmetrisch ingedeeld en bevat ter linkerzijde een hoofdtoegang ontlast door een korfboog met rechts daarvan drie vierruits stalvensters en links (waar een deel van het metselwerk is vernieuwd) een modern betonnen drieruits stalvenster. De korfboog bevat een zandstenen (?) sluitsteen met de inscriptie: MVE 18 16 54 AT. In het midden van de gevel is een toegang dichtgezet. Hierboven bevindt zich een opgeklampte hooideur ontlast door een strek. Deze strek wordt geaccentueerd door een omlopende halfsteens waterlijst. Het metselwerk ter hoogte van de zolder is geheel vernieuwd bij de bouw van de woning en de eerste schuur.

De achtergevel is geheel vernieuwd. De gevel bevat vier moderne betonnen tweeruits stalvensters en een deurpartij.

Het metselwerk van de rechter zijgevel is geheel vernieuwd waarbij de gevelindeling is gehandhaafd. Rechts is de hoofdtoegang met dubbele deuren, ontlast door een korfboog. Geheel rechts bevindt zich één en links bevinden zich twee deurpartijen met dubbele deur, ontlast door een korfboog. De op één na linker deurpartij heeft aan weerszijden een modern betonnen drieruits stalraam. Op de zolder een dubbel hooiluik ontlast door een strek.

Waardering

T-BOERDERIJ uit het eerste kwart van de twintigste eeuw met twee aangebouwde schuren waarvan de achterste dateert uit 1854.

- Van architectuurhistorische waarde als boerderij die in hoofdvorm en detaillering goed bewaard is gebleven. De plaatsing van de schuren ten opzichte van het woonhuis is opvallend. Het pand heeft eenvoudige hoofdvormen en valt op door de goede verhoudingen.

- Van stedebouwkundige waarde vanwege de beeldbepalende situering van de boerderij in het buitengebied van Doetinchem. De boerderij vormt een herinnering aan de vroeger op deze plek aanwezige havezathe waarvan de geschiedenis teruggaat tot 1178.

- Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming als boerderij die verbonden is met de economische en agrarische ontwikkeling van Nederland. De boerderij is een goed en zeldzaam voorbeeld van een T-boerderij met twee aangebouwde schuren.