Oceaanhuis (Vm. Stokvisgebouw)

Inleiding

In twee fasen tot stand gekomen KANTOORGEBOUW, in oorsprong bekend als het "Stokvisgebouw" en gerealiseerd in 1909 ten behoeve van de N.V. Handelsmij. R.S. Stokvis & Zonen Ltd. naar ontwerp van de architecten J. Verheul Dzn. en C.N. van Goor met twee bouwlagen in Overgangsarchitectuur, doch na oorlogsschade in 1942 in 1946-1948 deels herbouwd en uitgebreid tot het huidige "Oceaanhuis" met drie bouwlagen naar ontwerp van H. Geistdorfer uit 1942 in Traditionalistische trant.

N.B. Van het oorspronkelijke bijgebouw met werkplaatsen, pakhuizen en hulppostkantoor resteert nog slechts een muur aan de Westzeedijk, die niet tot de beschermde onderdelen behoort. Nadat de firma Stokvis in 1974 haar kantoorgebouw had verlaten is de vroegere secundaire ingang aan de Westzeedijk als tweede hoofdingang in gebruik genomen, de hoge doorgang voor vrachtwagens gedicht en het interieur grotendeels gewijzigd, met behoud van het oorspronkelijke hoofdtrappenhuis en de overkapte binnenplaats.

Omschrijving

Het kantoorgebouw Oceaanhuis (voorheen Stokvisgebouw) is opgetrokken op een vierkante plattegrond en omvat drie bouwlagen, een kelderverdieping en een gedeeltelijke derde verdieping onder platte daken. Beneden is het pand gebouwd rond het oorspronkelijke betonskelet uit 1909 en vanaf de tweede verdieping heeft het een staalskelet. De gevels zijn in 1946-1948 opgetrokken in rode baksteen (in oorsprong witte Limburgse baksteen) en bevatten 13 vensterassen tussen gemetselde kolossale pilasters in eigentijdse orde. De sierbetonnen basementen van deze pilasters werden uitgeboord uit de in 1909 geplaatste pilasters. Het 'afvalmateriaal' werd verwerkt in omlijstingen van ramen, pilasterbekroningen en de omlijsting van het dak. De pilasters zijn voorzien van een decoratieve bekroning. De vensters zijn gevat in staalprofielen met een rechthoekige roedenverdeling en de ramen zijn 'ingeschokt' in beton. Tussen de basementen bevindt zich een vensterstrook ter verlichting van de kelderverdieping. Ter hoogte van de eerste bouwlaag bevinden zich hoge rechthoekige vensters, ter hoogte van de eerste en tweede verdieping iets lagere rechthoekige vensters. De vensters van de tweede verdieping zijn licht getoogd. Boven de vensterassen bevinden zich zeer hoge gemetselde rollagen. De gevels worden afgesloten met een geprofileerde betonnen daklijst. Naast de buitenste pilasters bevinden zich blinde gevelstroken, waarin alleen de noord- en zuidgevel ter hoogte van de eerste en tweede verdieping een rechthoekig kruisvenster met afgeronde hoeken bevatten. De oorspronkelijke hoofdingang bevindt zich in de noordgevel (Heiman Dullaertplein) in de middelste (bredere) travee, die wordt geflankeerd door twee smallere vensterassen. De ingang bestaat uit een grote dubbele glazen deur in een staalprofiel conform de vensters. Tussen de deur en het raam van de eerste verdieping en tussen de ramen van de verdiepingen is in deze en flankerende vensterassen ruitvormig sierbeton aangebracht. In de zuidgevel (tegenwoordig Westzeedijk), die een identieke geleding als de noordgevel heeft, bevindt zich geen siermetselwerk tussen de raampartijen. De oost- en westgevel zijn vrijwel identiek en tellen eveneens 13 vensterassen.

In het interieur achter de ingang aan de noordzijde een travertijnen trap die aan weerszijden om de oorspronkelijk ellipsvormige portiersloge (waarvan alleen de achterwand resteert) naar de centrale hal met convexe wanden voert. De hal heeft een natuurstenen vloer en travertijnen lambrizering tegen wanden en pilaren. Aan het eind van de hal bevindt zich - rondom de liftschacht - het centrale trappenhuis met granieten trap waarlangs een lage zwart marmeren bies en roodbruin marmeren lambrizering tot iets boven de koperen trapleuning. Achter het trappenhuis bevindt zich een grote vierkante binnenplaats overdekt met een gebogen glazen dak gedragen door boogvormige ijzeren vakwerkspanten. De gevels van deze binnenplaats zijn opgetrokken in lichtgele baksteen en bevatten vijf vensterassen met ter hoogte van de kelderverdieping lage vensters, ter hoogte van de begane grond hoge rechthoekige vensters en ter hoogte van de eerste en tweede verdieping lagere rechthoekige vensters. Deze gelede vensters met bovenlichten zijn gevat in houten kozijnen. In de kopse noordgevel van deze binnenplaats bevindt zich centraal een hoge vensterpartij met vijf smalle hoge (doorlopende) vensters onder hoge gemetselde rollagen. Hierboven bevindt zich in het midden een wijzerplaat en in de rondboog hierboven drie rondlichten met stervormig staalprofiel. Aan weerszijden van de centrale vensterpartij bevinden zich per verdieping drie rechthoekige vensters met een staalprofiel en rechthoekige roedenverdeling. De liften in het centrale trappenhuis waren oorspronkelijk van ijzer en glas, waardoor door en vanuit de liftschacht het daglicht via de binnenplaats kon toetreden.

Op de eerste verdieping bevinden zich twee kleinere zalen, oorspronkelijk genaamd "de Tudorzaal" en "de Gotische zaal" waarvan de detaillering nog origineel is; parketvloeren, houten lambrizering en geprofileerde houten plafonds. De centrale hal op de tweede verdieping wordt "Julianahal" genoemd, naar het reliëf in zandsteen met het portret 'en profile' van koningin Juliana en de tekst: "Saamhorigheid in nood en vreugde. V.d. Heem N.V. 1950". Deze hal heeft nog de originele inrichting met marmerlambrizering en betonnen cassetteplafond met een vensterstrook geheel rondom. Terugliggend op het platte dak bevinden zich op vier hoeken de vier glazen tentdaken van lichthoven en in een grote rechthoek de oorspronkelijk boven de gang gelegen smalle glazen zadeldaken. (Deze transparante daken zijn grotendeels met mastiek bedekt, de lichthoven op de onderliggende etages dichtgezet.)

Waardering

Het kantoorgebouw "Oceaanhuis" (oorspronkelijk "Stokvisgebouw"), gebouwd in 1909 en na beschadiging tijdens de Tweede Wereldoorlog in 1946-1948 in gedeeltelijk gewijzigde vorm herbouwd en van nieuwe gevels voorzien naar ontwerp van de architect H. Geistdorfer, is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde, alsook wegens typologische en bouwhistorische waarde. Tevens van situationele waarde wegens de beeldbepalende ligging aan de Westzeedijk.